علي شريعتي

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

  • رشته و گرایش: تاریخ
  • محل تولد: روستاي مزينان از حوالي شهرستان سبزوار
  • تاریخ تولد: 2 آذر 1312
  • دانشکده: دانشكده علوم و ادبيات انساني
  • مرتبه علمی: استادیار
  • صفحه خانگی: ندارد

خلاصه: دكتر علي شريعتي در دوم آذرماه سال 1312 در روستاي مزينان از حوالي شهرستان سبزوار متولد شد. وي‌ پس‌ از گذراندن‌ دوران‌ کودکی‌ وارد دبستا‌ن‌ شد و پس‌ از شش‌ سا‌ل‌ وارد دانشسراي‌ مقدما‌تی‌ در مشهد گردید. پس‌ از پا‌يا‌ن‌ تحصیلا‌ت‌ در دانشسرا به‌ آموزگا‌ري‌ پرداخت‌ و کا‌ري‌ را شروع‌ کرد که‌ در تما‌می‌ دوران‌ زندگی‌ کوتا‌هش‌ سخت‌ به‌ آن‌ شوق‌ داشت‌ و با‌ ايما‌ني‌ خا‌لص‌ با‌ تما‌می‌ وجود آن را دنبا‌ل‌ کرد.

 شريعتي‌ در سا‌ل‌ ۱۳۳۴ به‌ دانشکده‌ ادبيا‌ت‌ و علوم‌ انسا‌ني‌ دانشگا‌ه‌ مشهد وارد گشت‌ و رشته‌ ادبيا‌ت‌ فا‌رسي‌ را برگزيد. در سال 1336 به همراه 16 نفر از اعضاي نهضت مقاومت مشهد به سبب حمايت از دکتر مصدق دستگير شد.
وي در سال 1337 از دانشکده ادبيات فارغ التحصیل شد و در همين‌ سا‌ل‌‌ با‌ يکي‌ از همکلا‌سا‌ن‌ خود به نا‌م‌ (بی بي فاطمه)‌ شريعت‌ رضوي‌ ازدواج‌ کرد. در سا‌ل ‌ 1338پس‌ از دريا‌فت‌ لیسانس‌ در رشته‌ ادبيا‌ت‌ فا‌رسي‌ به دلیل‌ شا‌گرد اول‌ شدنش‌ براي‌ ادامه‌ تحصیل‌ به‌ فرانسه‌ فرستا‌ده‌ شد. در طول دوران تحصیل در اروپا علاوه بر نهضت آزاديبخش الجزاير با ديگر نهضتهاي ملي افريقا و آسيا، آشنايي پيدا كرد و به دنبال افشاي شهادت پاتريس لومومبا در 1339 تظاهرات وسيعي از سوي سياهپوستان در مقابل سفارت بلژيك در پاريس سازمان يافته بود كه منجر به حمله پليس و دستگيري عده زيادي از جمله دكتر علي شريعتي شد. وي در سال 1342 با درجه دكتري يونيورسيته فارغ التحصیل شد و پس از مدتی در سال 1343 به همراه خانواده و سه فرزندش به ايران بازگشت و در مرز بازرگان توسط مأموران ساواك دستگير و به زندان قزل قلعه منتقل شد. انتظار خدمت ايشان به پايان رسيد و مجدد در اداره فرهنگ منصوب شد.
در سال 1344 به عنوان كارشناس كتب درسي به تهران منتقل مي شود. سرانجام از سال 1345 او به استادياري رشته تاريخ در دانشكده مشهد استخدام مي گردد. در سال 1347 چاپ كتاب اسلام شناسي و ايراد سخنرانيهاي او در حسينيه ارشاد در تهران موجب شد كه به دستور شفاهي ساواك كلاسهاي درس او، از مهرماه 1350، رسماً تعطيل شود. از اواخر آبان ماه 1351 بخاطر سخنراني هاي ضد رژيم، زندگي مخفي وي آغاز شد و حسينه ارشاد تعطيل و سخنرانيهايش ممنوع اعلام گردید. در مهرماه سال 1352 خود را به ساواك معرفي كرد كه تا 18 ماه او را در سلول انفرادي زنداني كردند كه نهايتاً در اواخر اسفند ماه سال 1353 او از زندان آزاد مي شود. در سال 1355 مقدمات برنامه هجرت خود را فراهم كرد. پس از گذشت يك ماه در29 خرداد همان سال به نحو مشكوك درگذشت و در جوار حرم مطهر حضرت زينب (س) در سوريه به خاك سپرده شد.
 
 والدين و انساب :اجداد او همه از عالمان دين بوده اند…. پدر پدر بزرگ وي، ملاقربانعلي، معروف به آخوند حكيم، مردي فيلسوف و فقيه بود كه در مدارس قديم بخارا و مشهد و سبزوار تحصیل كرده و از شاگردان برگزيده حكيم اسرار (حاج ملاهادي سبزواري) محسوب مي شد. پدرش استاد محمد تقي شريعتي (موسس كانون حقايق اسلامي كه هدف آن «تجديد حيات اسلام و مسلمين» بود) و مادرش زهرا اميني زني روستايي متواضع و حساس بود. وي حساسيتهاي لطيف انساني و اقتدار روحي و صلاحيت عقيده اش را از مادرش به وديعه گرفته بود.
 
تحصیلات رسمي و حرفه اي و وقايع تحصیل:در سال 1319 در هفت سالگي در دبستان ابن يمين، ثبت نام مي كند، اما به دلیل بحراني شدن اوضاع كشور ـ تبعيد رضا شاه و اشغال كشور توسط متفقين ـ خانواده اش را به ده مي فرستد و پس از برقراري آرامش نسبي در مشهد همراه با خانواده اش به مشهد باز مي گردند. و در 1325 به دبیرستان فردوسي مشهد وارد مي شود. پس از اتمام تحصیلات مقدماتي در 16 سالگي سيكل اول دبیرستان (كلاس نهم نظام قديم) را به پايان می رساند و در سال 1329 وارد دانشسراي مقدماتي می شود. در سال 1331، اولين بازداشتش كه در واقع نخستين رويارويي مستقيم وي با حكومت و طرفداري همه جانبه او از حكومت ملي بود، واقع شد. در اواسط سال 1331 تحصیلات دانشسرا تمام شد. وي در سال 1333 موفق به کسب ديپلم کامل ادبي و انتشار کتاب (ترجمه) نمونه هاي عالي اخلاقي در اسلام است نه در بحمدون ، اثر کاشف الغطاء شد. وي در سال 1337 از دانشکده ادبيات فارغ التحصیل و در سا‌ل ‌ 1338پس‌ از دريا‌فت‌ لیسانس‌ در رشته‌ ادبيا‌ت‌ فا‌رسي‌ به علت‌ شا‌گرد اول‌ شدنش‌ براي‌ ادامه‌ تحصیل‌ به‌ فرانسه‌ فرستا‌ده‌ شد. وي‌ در آنجا‌ به‌ تحصیل علومي‌ چون‌ جا‌معه‌ شنا‌سی‌، مبا‌ني‌ علم‌ تا‌ريخ‌ و تا‌ريخ‌ و فرهنگ‌ اسلا‌مي‌ پرداخت‌ و با‌ اسا‌تید بزرگي‌ چون‌ ما‌سینیون، گورويچ‌ ، ‌سا‌رتر و... آشنا‌ شد و از علم‌ آنا‌ن‌ بهره‌‌ها‌ي‌ بسیار برد. به دنبال افشاي شهادت پاتريس لومومبا در 1339 تظاهرات وسيعي از سوي سياهپوستان در مقابل سفارت بلژيك در پاريس سازمان يافته بود كه منجر به حمله پليس و دستگيري عده زيادي از جمله دكتر علي شريعتي شد. دولت فرانسه با بررسي وضع سياسي او، تصميم به اخراج وي گرفت امابا حمايت قاضي سوسياليست دادگاه، مجبور مي شود اجراي حكم را معوق گذارد. وي در سال 1341 با افکار فانون نويسنده انقلابي کتاب دوزخيان روي زمين و با ژان پل سارتر آشنا شد و نهايتا در سال  1342 با درجه دكتري يونيورسيته فارغ التحصیل گردید و پس از مدتی در سال 1343 او به همراه خانواده و سه فرزندش به ايران بازگشت.
 
مشاغل و سمتهاي مورد تصدي :دکتر علي شريعتي در سال 1327 به عضويت در کانون نشر حقائق اسلامي و در سال 1332 به عضويت در نهضت مقاومت ملي درآمد و در سال 1335 انجمن ادبي و تصدي مسوليت آن را پايه گذاري کرد. استاد شريعتي پس‌ از پا‌يا‌ن‌ تحصیلا‌ت‌ در دانشسرا به‌ آموزگا‌ري‌ پرداخت‌ و کا‌ري‌ را شروع‌ کرد که‌ در تما‌می‌ دوران‌ زندگی‌ کوتا‌هش‌ سخت‌ به‌ آن‌ شوق‌ داشت.در سال 1340 با کنفدراسيون دانشجويان ايراني، جبهه ملي، نهضت آزادي و نشريه ايران آزاد همکاري مي کرد.‌ سرانجام از سال 1345 او به استادياري رشته تاريخ در دانشكده مشهد استخدام مي شود. موضوعات اساسی تدریس او را مي توان به چند بخش تقسيم كرد:
 تاريخ ايران، تاريخ و تمدن اسلامي و تاريخ تمدنهاي غير اسلامي. از همان آغاز تدريس، روش برخوردش با مقررات متداول در دانشكده و رفتارش با دانشجويان، او را از ديگر استادان متمايز مي كرد.
 
وقايع ميانسالي :در سال 1344 به عنوان كارشناس كتب درسي به تهران منتقل مي شود و با آقايان برقعي و باهنر و دكتر بهشتي كه از مسئولين بررسي كتب ديني بودند، همكاري مي كند. ترجمه کتاب «سلمان پاك» اثر پروفسور لوئي ماسينيون حاصل تلاش او در اين دوره است. سرانجام از سال 1345 او به استادياري رشته تاريخ در دانشكده مشهد استخدام مي شود.
در سال 1347 چاپ كتاب اسلام شناسي و موفقيت درسهاي دكتر علي شريعتي در دانشكده مشهد و ايراد سخنرانيهاي او در حسينيه ارشاد در تهران موجب شد كه دانشكده هاي ديگر ايران از او تقاضاي سخنراني كنند. اين سخنرانيها از نيمه دوم سال 1347 آغاز شد. مجموعه اين فعاليتها مسئولين دانشگاه را بر آن داشت كه ارتباط او با دانشجويان را قطع كنند و به كلاسهاي وي كه در واقع به جلسات سياسي ـ فرهنگي بيشتر شباهت داشت، خاتمه دهند. در پي اين كشمكشها و دستور شفاهي ساواك به دانشگاه مشهد كلاسهاي درس او، از مهرماه 1350، رسماً تعطيل شد. از اواخر آبان ماه 1351 بخاطر سخنرانيهاي ضد رژيم، زندگي مخفي وي آغاز شد و حسينه ارشاد تعطيل و سخنرانيهايش ممنوع اعلام گردید و پس از چند ماه زندگي مخفي در مهرماه سال 1352 خود را به ساواك معرفي كرد كه تا 18 ماه او را در سلول انفرادي زنداني كردند؛ كه نهايتاً در اواخر اسفند ماه سال 1353 او از زندان آزاد مي شود و بدين ترتيب مهمترين فصل زندگي اجتماعي و سياسي وي خاتمه مي يابد. در اين دوران كه مجبور به خانه نشيني بود، فرصت يافت تا به فرزندانش توجه بيشتري كند. در سال 1355، با فرستادن پسرش (احسان) به خارج از كشور فرصت يافت تا مقدمات برنامه هجرت خود را فراهم كند.
 
زمان و علت فوت :دكتر شريعتي نهايتا در روز 26 ارديبهشت سال 1356 از ايران، به مقصد بلژيك هجرت كرد و پس از اقامتي سه روزه در بروكسل عازم انگلستان شد و در منزل يكي از بستگان نزديك همسر خود اقامت گزيد و پس از گذشت يك ماه در  29 خرداد همان سال به نحو مشكوك درگذشت و با مشورت استاد محمد تقي شريعتي و كمك دوستان و ياران او از جمله شهيد دكتر چمران و امام موسي صدر در جوار حرم مطهر حضرت زينب (س) در سوريه به خاك سپرده شد.

خواندن 2533 دفعه
  • گالری تصاویر
  • ارسال خاطره
  • دانلود فایل پیوست
{gallery}21{/gallery}

ارسال خاطره

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.